Bir yıl boyunca bahçesine emek veren Sakaryalı fındık üreticisi, bu sezon hem rekolte kaybıyla hem de düşük fiyatlarla karşı karşıya kaldı. İklimsel dengesizlikler, erken dökülmeler ve kahverengi kokarca nedeniyle üründe yaşanan kalite kayıplarına, yüksek üretim maliyetleri de eklenince üreticinin hesabı tutmadı.
Sakarya’da fiyat 160-175 TL bandında
Giresun’da fındığın kilogramı serbest piyasada 200-215 TL bandında alıcı bulurken, Sakarya’da 50 randıman fındığın brüt fiyatının 160-175 TL seviyelerinde kaldığı belirtiliyor. Üreticinin eline geçen net rakamın ise 150-155 TL seviyelerine kadar düştüğü ifade ediliyor.
Aradaki fiyat farkı, Sakaryalı üreticinin tepkisini artırırken, üreticiler aynı maliyetlerle ürettikleri ürünün neden farklı şehirlerde daha yüksek fiyata alıcı bulduğunu sorguluyor.
Maliyet kilogramda 210 TL’ye ulaşıyor
Üreticilerin dile getirdiği yaklaşık 210 TL’lik kilogram maliyeti, mevcut piyasa fiyatlarıyla karşılaştırıldığında tabloyu daha da ağırlaştırıyor.
Sakarya’da 50 randıman fındık için 160-175 TL arasında fiyat oluşurken, net satış rakamının 150-155 TL seviyelerine gerilemesi üreticinin ürününü maliyetinin altında satması anlamına geliyor.
Bahçenin yıl boyunca bakımı, gübre ve ilaç giderleri, işçilik, hasat, toplama ve taşıma masrafları üreticinin toplam maliyetini artırıyor.
Rekolte kaybı da üreticiyi zorluyor
Bu sezon bazı bölgelerde geçen yıla kıyasla yüzde 30 ile yüzde 50 arasında rekolte kaybı yaşandığı belirtiliyor.
Ürün miktarındaki düşüş, üreticinin gelirini doğrudan etkilerken, yıl boyunca yapılan birçok masrafın aynı şekilde devam etmesi üreticinin yükünü daha da artırıyor.
Bazı bölgelerde randımanın 38-44 seviyelerine kadar gerilemesi de ürünün satış değerini aşağı çekiyor.
Giresun ile Sakarya arasında 40 TL fark
Üreticinin en fazla dikkat çektiği konulardan biri ise iller arasındaki fiyat farkı.
Giresun’da fındık kilogram başına 200-215 TL bandında alıcı bulurken, Sakarya’da 50 randıman ürünün 160-175 TL seviyelerinde kalması dikkat çekiyor.
Kilogram başına 40 TL’lik fark, bir ton fındıkta 40 bin TL’ye karşılık geliyor. Bu nedenle Sakaryalı üretici, aynı ürünün farklı piyasalarda neden bu kadar farklı fiyatlardan işlem gördüğünün açıklanmasını istiyor.
Düşük randımanlı fındıkta fiyat daha da düşüyor
Randıman düştükçe üreticinin karşı karşıya kaldığı tablo daha da ağırlaşıyor.
40-42 randıman seviyesine gerileyen hasarlı fındığın Sakarya serbest piyasasında 110-125 TL seviyelerine kadar düştüğü belirtiliyor.
TMO’nun kabul şartlarını karşılamayan ürünlerde ise üreticinin yeniden serbest piyasaya yönelmek zorunda kalması, düşük randımanlı fındıkta fiyat baskısını artırıyor.
Üreticinin sorusu: “Emeğimiz neden daha ucuz?”
Sakaryalı fındık üreticisinin tepkisi yalnızca mevcut fiyatlara değil, bir yıl boyunca yaptığı harcamaların karşılığını alamamasına yönelik.
Üretici; artan girdi maliyetleri, yüksek işçilik giderleri, iklim kaynaklı ürün kayıpları ve zararlılarla mücadele ettikten sonra hasat sonunda düşük fiyatla karşılaşmaktan şikayet ediyor.
Üreticinin beklentisi ise yalnızca fındık fiyatının yükselmesi değil, bir yıl boyunca yapılan masrafı ve verilen emeği karşılayabilecek bir fiyat oluşması.
Sakarya’daki üreticiler, “Aynı gübreyi kullanıyor, aynı işçilik ücretlerini ödüyor ve aynı ürünü bir yıl boyunca yetiştiriyoruz. Bizim fındığımız neden daha ucuz?” sorusuna yanıt bekliyor.
