ABD ve İsrail’in sabah saatlerinde İran’ın başkenti Tahran başta olmak üzere birçok noktaya düzenlediği hava saldırılarının ardından İran’dan kritik bir açıklama geldi. İran devlet televizyonu, Hamaney’in saldırılarda yaşamını yitirdiğini bildirerek, “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” ifadelerini kullandı. Hamaney’in çalışma ofisinde hedef alındığı ve burada hayatını kaybettiği kaydedildi.
İran hükümeti, Hamaney’in ölümü nedeniyle ülkede 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan edildiğini duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı da, Hamaney’in ofisinden bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberinde saldırılarda aile bireylerinden bazılarının da hayatını kaybettiğini aktardı. Haberlere göre Hamaney’in kızı, damadı, torunu ve gelini de saldırılarda yaşamını yitirdi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’a yönelik operasyonların süreceğini belirterek, saldırıların barışa zemin hazırlayacağını savundu. Hamaney’in Tahran’daki konutunun hedef alındığını ifade eden Netanyahu, “Onun hayatta olmadığına dair birçok işaret var” iddiasında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump ise yaptığı açıklamada Hamaney’in öldürüldüğü iddialarına ilişkin, “Bu haberin doğru olduğunu düşünüyoruz” dedi. Trump, saldırılarda İran’ın karar alma mekanizmalarında yer alan çok sayıda ismin hayatını kaybettiğini savunarak operasyonu “başarı” olarak nitelendirdi.
Netanyahu’nun açıklamalarının ardından İran Dışişleri’nden yapılan değerlendirmede, ABD ve İsrail’in “psikolojik savaş yürüttüğü” savunuldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD merkezli NBC News’e yaptığı açıklamada, “Bildiğim kadarıyla dini lider Ayetullah Ali Hamaney ve neredeyse tüm yetkililer hala hayatta” ifadelerini kullanmıştı.
Ali Hamaney kimdir?
Ali Hamaney, 19 Nisan 1939’da İran’ın Meşhed kentinde doğdu. Şii din adamı ve siyasetçi olan Hamaney, 1989’dan 2026’daki ölümüne kadar İran İslam Cumhuriyeti’nin ikinci Yüce Lideri olarak görev yaptı. 1981-1989 yılları arasında ise ülkenin üçüncü cumhurbaşkanıydı.
Genç yaşta dini eğitim alan Hamaney, Kum ve Meşhed’deki medreselerde öğrenim gördü. 1979’daki İran İslam Devrimi’nin ardından siyasal sistem içinde hızla yükseldi. 1989’da İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucu lideri Ruhullah Humeyni’nin ölümünün ardından Uzmanlar Meclisi tarafından Yüce Liderlik makamına getirildi.
Yaklaşık 37 yıl süren Yüce Liderlik döneminde İran’ın iç ve dış politikasında belirleyici rol oynayan Hamaney, Orta Doğu’da en uzun süre görev yapan liderlerden biri oldu. İran tarihinde ise Muhammed Rıza Pehlevi’den sonra geçen yüzyılın en uzun süre görev yapan ikinci lideri olarak kayıtlara geçti. Bölgede tansiyon yüksek seyrini sürdürürken, Hamaney’in ölümü İran’da yeni bir siyasi sürecin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
