Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen Depozito Yönetim Sistemi, Sakarya’da başlayan uygulamanın ardından Türkiye genelinde yaygınlaştırıldı.
Vatandaşların iade ettiği DOA kapsamındaki her uygun ambalaj için 1 lira teşvik bedeli ödenirken, 1 Temmuz’dan bu yana ülke genelinde 130 milyon içecek ambalajı geri dönüşüm sürecine dahil edildi.
En fazla PET ambalaj toplandı
Geri dönüşüme kazandırılan ambalajların yaklaşık yüzde 67’sini PET, yüzde 17’sini alüminyum, yüzde 16’sını ise cam ambalajlar oluşturdu.
Sistemin yaygınlaşması ve depozito iade noktalarının artmasıyla birlikte toplanan ambalaj miktarının önümüzdeki dönemde daha da yükselmesi bekleniyor.
246 ton karbon emisyonu engellendi
DOA sistemiyle plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının diğer atıklara karışmadan ayrı ve temiz şekilde toplanması sağlanıyor. Böylece geri dönüşüm tesislerinde daha kaliteli ikincil ham madde elde edilirken, yeni ham madde ve doğal kaynak ihtiyacı da azaltılıyor.
Şimdiye kadar geri dönüşüme kazandırılan ambalajlar sayesinde yaklaşık 246 ton karbon emisyonunun önüne geçildi. Ayrıca 47 bin varil petrol kullanımının engellendiği ve 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu sağlandığı bildirildi.
Ambalajların doğaya bırakılmasının ve depolama sahalarına gönderilmesinin önüne geçilmesiyle sistem, çevresel yükün azaltılmasına da katkı sağlıyor.
Geri dönüşüm süreci dijital olarak takip ediliyor
Depozito İade Makinelerine (DİM) teslim edilen DOA logolu ambalajlar, barkod ve sistem bilgileri üzerinden doğrulanarak sayılıyor. İade işlemi dijital ortamda kayıt altına alınırken, makinelerde sıkıştırılan ambalajlar yetkili saha operatörleri tarafından toplanıyor.
Manuel İade Noktaları aracılığıyla otel, restoran ve kafelerden toplanan ambalajlar ise sayma ve doğrulama merkezlerinde kontrol ediliyor. Burada PET, cam ve alüminyum ambalajlar birbirinden ayrılırken, sistem kriterlerine uymayan ambalajlar da ayıklanıyor.
Ayrıştırılan ambalajlar daha sonra lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderiliyor. PET ambalajlar yeniden plastik ham maddeye, cam ambalajlar cam kırığına, alüminyum kutular ise yeni üretimde kullanılabilecek alüminyum ham maddeye dönüştürülüyor.
Sakarya’da pilot uygulamayla başlayan DOA sistemi, kısa sürede Türkiye genelinde çevre ve ekonomiye katkı sağlayan önemli bir geri dönüşüm modeline dönüştü.
